Groningen heeft de eerste cannabisapotheek ter wereld. Er gaat uitsluitend wiet over de toonbank, op doktersrecept.
Met zijn hardgroene verf op de kozijnen, zijn nep-hasjplanten en zijn slingers van wietblaadjes doet de bedrijfsruimte aan de Groningse Oostersingel op het eerste gezicht denken aan een coffeeshop. Maar het is een apotheek. „De verf had lichter gemoeten”, zegt apotheker Lisette Wijnkoop. Een hippie-achtige vlag met ’marihuana’ erop – cadeautje van een klant – heeft ze juist uit het zicht gehangen, om geen verkeerde indruk te wekken.
De Groningse cannabisapotheek levert medicinale wiet op recept. Nederland telt naar schatting 15.000 mensen die wiet als medicijn gebruiken. Het middel is bij kanker-, reuma- en ms-patiënten populair als pijnbestrijder en spierontspanner. Wijnkoop hoopt de gebruikers bij de coffeeshops weg te lokken met kwaliteit voor zo’n zes euro per gram. Gewone apotheken verkopen ook wel medicinale wiet, maar die kost zo’n negen euro per gram. Zieken wijken daarom uit naar coffeeshops, voor vaak minder, maar wel goedkoper spul.
Wijnkoop opent een grootverpakking. De geur die vrijkomt is penetrant. De apotheker gebruikte zelf nooit en geeft toe dat ze in het begin ook naar adem moest happen vanwege de lucht.
Fleur Woudstra, voormalig gemeenteraadslid in Groningen, is samen met de Stichting Medicinale Cannabis Nederland de motor achter ’s werelds eerste cannabisapotheek. Het ’voortraject’ duurde twee jaar en leek een gebed zonder eind. De inspectie voor de gezondheidszorg stelde strenge eisen. Er moest bijvoorbeeld een volwaardig apothekerscomputersysteem komen, van maar liefst 40.000 euro. De apotheek, die op 19 januari open ging, kreeg dat uiteindelijk van de softwareleverancier.
Op vrijdagmiddag haalt Lucas Sterk zijn eerste voorraadje. Sterk, in wielrenkleding, want net uit de sportschool, heeft al twintig jaar ms. Van hennep roken wordt hij rustig. „Zoals iemand anders een glas warme melk drinkt.” Hij is blij met het adres voor schone wiet. Tot dusver verbouwden vrienden op het platteland het voor hem. Maar dan was zijn voorraad na de zomer op.
Sterk betaalt dertig euro. Raju Gopal van de Stichting Medicinale Cannabis Nederland, die achter de toonbank staat, moedigt hem aan het bij de verzekering terug te vragen. Of anders bij de gemeente bijzondere bijstand te claimen. Sterk heeft er een hard hoofd in of dat gaat lukt.
Apotheker Wijnkoop vertelt opgetogen over een telefoontje van een verpleeghuisarts van Het Dorp. „Hij wilde weten welke dosering hij voor moest schrijven. Geweldig! We worden al als adviescentrum gezien.” Toch heeft de medicinale cannabis nog veel vijanden. Op gebruik ervan rust een taboe. „Ik vergelijk het met vroeger, toen je naar de Rutgers Stichting ging voor de pil, omdat je die niet aan je ouders en de huisarts durfde vragen.” Artsen schrijven niet zonder meer recepten uit voor cannabis, weet Wijnkoop. „Veel artsen vinden het toch een drug. Bovendien missen zij wetenschappelijke onderbouwing van de effecten.”
Weigert de eigen dokter voor te schrijven, dan kan de cannabisapotheek zelf een recept regelen. De apotheek heeft een eigen arts die ook voorschrijft. Wijnkoop: „Die constructie is een beetje grijs. Eigenlijk willen we het niet. Maar het is in het belang van de patiënten.”
Roken of verstuiven
Raju Gopal had hardnekkige eczeem onder zijn voet. Tip van de dokter: maak een mengsel van olie en cannabis. Aldus raakte Gopal enthousiast over wiet als medicijn en is hij nu verbonden aan de Stichting Medicinale Cannabis Nederland die aan de wieg stond van de wietapotheek. Smeersels zijn in de apotheek nog niet voorhanden. Misschien in de toekomst, zegt apotheker Wijnkoop. Vooralsnog verkoopt zij pure wiet. En verstuivers, omdat veel patiënten niet willen roken. Ms-patiënt Lucas Sterk rookt, tot hij genoeg gespaard heeft voor zo’n verstuiver. Een 82-jarige kankerpatiënte uit een verpleeghuis in Haren liet wiet bezorgen om thee van te zetten. Een spacecake bakken kan in principe ook. Wijnkoop: „Het gaat erom dat je de cannabis verhit.”
Legaal kweekbedrijf
De wiet van de cannabisapotheek komt van kwekerij Bedrocan in Veendam. Tjalling Erkelens en zijn zwager runnen het bedrijf, dat als enige in Nederland legaal mag kweken. Jaarlijks wordt tachtig kilo cannabis geoogst, allemaal medicinaal. Bedrocan heeft een vijfjarig contract met het Bureau Medicinale Cannabis van het ministerie van volkgezondheid. Volgend jaar loopt dat af. Erkelens: „Voor hetzelfde geld telen we daarna weer witlof of andijvie.” Liever gaat Erkelens door met wiet. Het middel zou wat hem betreft verwerkt moeten worden in officiële medicijnen. Bedrocan werkt daaraan, samen met de farmaceutische industrie.